Verboden, maar gewoon toegestaan

Een reisverslag vanuit Chengdu, China, 2024

Mijn naam is Jesse Simons, normaliter help ik Harry bij het opzetten van zijn blog, het uploaden van de verhalen, de foto’s en de cartoons. De mailtjes waarvoor u zich kunt aanmelden onderin de site met de aankondiging van de nieuwe verhalen, worden door mij geschreven en verstuurd. De bijzondere verhalen van Harry, die altijd met een lach, traan of knipoog zijn geschreven geven mij wekelijks denkvoer aan mijn eigen verre reizen. Ik heb Harry gevraagd of ik deze week de honneurs mocht waarnemen om in de pen te klimmen en één van mijn reisverhalen te delen.

In mei 2024 was ik in China vanwege de Canton Fair, deze reis heb ik afgesloten met een weekje vakantie in het snikhete Chengdu in het midden van China. In de avonden hadden mijn partner en ik besloten om een avondje te dineren bij de Jianshe Road Night Market, een bekende street food markt. In plaats van dineren met een blazende airco in de nek besloten we bij de verschillende kraampjes allerlei lokale delicatessen te proberen. Bij één van de straatverkoper kocht ik een lokaal broodje, een soort kebab broodje maar dan Chinees.

Terwijl wij een stukje verderop gaan zitten om van het broodje te genieten zie ik een Chinese beveiliger (iets wat lijkt op een Nederlands BOA) in zijn Bao’an (保安) uniform naar het kraampje toelopen. Van veraf zie ik een hoop handgebaren, iets wat lijkt op gemompel en de ventverkoper vertrekt met de broodjeskar. De beveiliger maakt een foto van de hoek van de straat en wuift terug naar de verkoper, ze mag weer op haar plek staan. Een gewaarwording waar ik niks van begreep. Mijn partner, een Chinese, wist haarfijn uit te leggen wat hier aan de hand was.

De Bao’an is maar een simpele beveiliger en woont waarschijnlijk in de wijk, het zou hem niet goed doen om ruzie te krijgen met de verschillende straatverkopers en allemaal boetes uit te delen aan mensen die zonder vergunning verkopen. Zijn taak is immers niet om de straat te ruimen van illegale ventverkopers (dat moet de politie maar doen), zijn taak is om te rapporteren of er tijdens zijn controleronde wel of geen (illegale) verkopers gestationeerd staan op zijn route. Moeilijk doen, een boete uitschrijven of de politie inschakelen, zou hem en zijn gezin alleen maar gezichtsverlies (diū liǎn (丢脸)) geven, familie van hem zou raar worden aangekeken en zijn vrouw of kinderen moeten niet denken in de toekomst nog bij de verkoper een broodje te gaan halen. Dit soort verhalen verspreiden zich dan ook nog eens als een lopend vuurtje, voor je het weet wordt zijn familie van de hele food street geweerd en is zijn familie genoodzaakt om boodschappen te doen in een andere wijk. Dit soort gedoe daar zit men niet op te wachten. De taak van de Bao’an is volbracht, hij heeft zijn rapportage gemaakt. Om 20:00 stond er niemand op de locatie illegaal te verkopen. De ventverkoper heeft geen boete en kan door met verkopen zonder al te veel omzet te verliezen deze avond.

Dit fenomeen is in China niet vreemd, in China wordt zo’n beetje alles wat verboden is publiekelijk gedaan. Je loopt regelmatig een toilet binnen waar een groot bord bij de ingang staat dat roken is verboden, de kans dat de schoonmaker van die toilet jouw een aansteker aanbiedt is aanzienlijk groter dan dat dit wordt gehandhaafd. Zelf uit Nederland komende zie ik dan ook een leuke tegenstelling. De Chinees die zich loyaal acht aan het systeem is vaak erg rebels, hij leeft zijn leven en de overheid moet zich vooral niet te veel in je leven mengen. De Nederland, die wenst rebels te zijn, we laten ons zogenaamd niet vertellen door een ander wat wij moeten doen, maar toch roken we ons sigaretje netjes op het terras en laten we ons tegenhouden door een klein bordje. De poppen zouden aan het dansen zijn als je in het toilet van de bioscoop een sigaret op steekt want dat mag niet van het bordje. De Chinees, awel, die leeft zijn leven, geniet en geeft niks om wat zijn omgeving daarvan vind.