Kleine Bongo

Een reisverslag uit Libreville, Gabon, daterend december 1993 

Gabon is een voormalige Franse kolonie en werd in 1960 onafhankelijk. Maar Frankrijk bleef stevig aan de touwtjes trekken. Hun economische belangen waren te groot: hout, aardolie, mijnbouw, mangaanerts, geraffineerde aardolieproducten.

De eerste president stierf in 1967 en Omar Bongo was al vicepresident. Dus met goedkeuring van Frankrijk werd hij de nieuwe president van Gabon (1967-2009). De Gabonezen hadden daar niets mee van doen.

Omar Bongo had de bijnaam: Kleine Bongo, want het was maar een heel klein mannetje. Daarom droeg hij altijd schoenen met extra hoge hakken en van die extra lange broekspijpen die die hoge hakken weer verborgen hielden. Kleine Bongo woonde op de bovenste verdieping van een regeringsgebouw aan de grote strandboulevard van Libreville. Zoals zovele regeringsleiders in Afrika: voorbereid op het ergste, stonden er altijd twee pantserwagens voor de poort.

Zoals ieder jaar was ik een paar dagen in Gabon en had in Libreville diverse afspraken. Dat was precies in de week voor de presidentsverkiezingen van 1993. Democratie en verkiezingen zijn een westerse uitvinding, maar dat vinden ze in Afrika maar iets raars. Daar geldt de wet van het grote geld, de leider, en de rest is flauwekul. Op het kantoor van mijn importeur werd het rond 10.00 uur onrustig. Verderop in de straat stond een wat vervallen flatgebouw en de oppositie had niets beters bedacht dan juist daar een demonstratie te beginnen tegen het bewind van Kleine Bongo.

Omar Bongo (tweede van rechts) in 1973 op Paleis Soestdijk, samen met zijn vrouw (links),
koningin Juliana en prins Bernhard (Bron: Wikipedia) 

Onze meeting werd gestopt, de toegangshekken gesloten, alle auto’s die voor het kantoor stonden werden in allerijl naar achteren gereden en de verlichting in de kantoren werd uitgezet. Kantoorpersoneel moest uit het zicht naar achteren. Twintig minuten later trok er een bonte stoet demonstranten langs, met muziek, spandoeken, iedereen nog redelijk opgewekt. Maar met dit soort uitingen van vrije meningsuiting moet je in Afrika erg oppassen. Uit het niets slaat de vlam in de pan en slaan ze elkaar de hersens in. Dus iedereen op weg naar Kleine Bongo aan de boulevard. Daar werd lelijk gedaan en geschreeuwd, maar die twee pantserwagens, dat was er voor vandaag te veel aan.

De Franse belangen in Gabon waren zeer omvangrijk. Dus eigenlijk was het niet Kleine Bongo die de dienst uitmaakte, maar Parijs. Frankrijk had een lederbasis bij het vliegveld van Libreville met ook negen oude Mirage-straaljagers. Die waren in Frankrijk allang afgeschreven, maar voor Afrika nog prima inzetbaar. Er viel natuurlijk niks te vechten, maar als er politieke onrust was, dan werden die oude kisten van stal gehaald.

Zo ook bij deze verkiezingen kwamen die weer goed van pas. Ik vertrok naar Kameroen op de donderdag voor de verkiezingen. De dagen erna werd het toch onrustig en zo ook de demonstraties tegen Kleine Bongo. Hij belde met de Franse ambassadeur en kort daarna werden er twee oude Mirages opgestart en die vlogen dan naast elkaar op volle snelheid, op 200 meter hoogte over het strand. Dat maakte zo ongelooflijk veel lawaai en indruk dat iedereen in Libreville wist wie de baas was. Ook Kleine Bongo, vanuit zijn slaapkamerraam, zag hij ze langs vliegen en hij wist genoeg.

Kleine Bongo is 42 jaar president van Gabon gebleven. Hij werd de langstzittende president van Afrika. Zijn zoon Ali heeft hem als president opgevolgd tot 2023. Kleine Bongo is in 2009 overleden en begraven in zijn jungle-geboortedorp: BONGOVILLE.

56 jaar vader en zoon Bongo.
Allemaal dankzij Frankrijk en een paar oude Mirage-straaljagers.