Afrikaanse Water

Een reisverslag vanuit Lagos, Nigeria, 1992.

Nigeria is een groot land. Van Lagos naar Onitsha is nogal een eind en duurt minstens zes tot acht uur met de auto. Onitsha is de grootste marktstad van West-Afrika, dus had de regering het plan opgevat om een snelweg aan te leggen. Als je Lagos verlaat, kom je langs de eerste tolpoort. Dat waren ooit nieuwe tolpoorten, want alles wat daarop leek, is nu foetsie. Stoplichten, huisjes, kassa’s, slagbomen en de rest zijn nu nuttig gemaakt bij de mensen thuis. Alleen de betonnen stootblokken staan er nog, omdat die niet netjes te verwijderen waren.

Ambtenaren die een paar Naira tolgeld moeten innen, zijn er nog wel. Geen kaartjes, geen kassa, wel een grote zwarte hand die al die Naira-briefjes in zijn zak propt. Wat daar aan het einde van de dag van naar de staat gaat, is een grote vraag. Dit is een van de meest begeerde banen van heel Lagos.

Omdat het verkeer zijn snelheid moet matigen, ontstaat er een enorme markt waar van alles wordt aangeboden. De bekende gele raamloze bussen bewijzen dan hun dienst, want iedereen hangt naar buiten om brood, zeep, sponsjes, fietsbanden en wat al niet meer te kopen. Maar vooral plastic puntzakjes met water. Wij moeten die puntzakjes vooral niet kopen en zeker niet wat erin zit opdrinken. Doe je dat wel, dan ben je met buikloop en ander ongemak een paar dagen uitgeteld. In een land met schaars wcpapier is dat geen pretje. Wcpapier vind je alleen in je eigen hotelkamer. Hangt er ergens een rol, dan is de laatste bezoeker degene die zijn lot bepaalt: die gaat mee naar huis.

De tolpoort. Uit mijn persoonlijk archief. 

Dus de Nigeriaan koopt die plastic puntzakjes
water en heeft van onderbuikongemak helemaal geen last. Zodra ze weer op weg zijn, wordt dat direct opgedronken. In Afrika kan men niet wachten; dorst betekent direct alles wat voorhanden is opdrinken. Bussen, auto’s, brommers: alles wat beweegt heeft nu lege plastic puntzakjes bij zich.

Vanaf het punt dat ze verkocht worden tot twee kilometer na de tolpoorten ligt de hele omgeving vol met plastic puntzakjes. Enorme hoeveelheden plastic liggen langs de weg of hangen in de struiken en bomen. Kortom: alles is plasticgrijs. Er is ook niets en niemand die dat opruimt; waarom zou je dat doen? Als het regenseizoen eraan komt, zal er wel wat wegspoelen, maar het merendeel blijft liggen of hangen.

Wij spreken hier van klimaat en milieu. Maar ja, dit is Nigeria, en water in een papieren puntzak, dat geloof je toch zelf niet?