Big Brother

Een reisverslag vanaf de E63 provinciale weg Jyväskylä naar Tampere, Finland, Januari 1998.

 

Ik was in de morgen van Helsinki naar Jyväskylä (JVY) gevlogen. Temperatuur -35 Celsius. Finnair vliegt altijd gewoon door. De start- en landingsbanen zijn sneeuwvrij gemaakt, maar de aangevroren sneeuw blijft gewoon liggen. Dus de landingsbaan is een ijsvlakte. De landing van de DC9 was als altijd, alleen de uitloop, met al dat ijs, was wat langer.

 

Alle huurauto’s stonden op smalle spijkerbanden. Nodig, want gestrooid wordt er niet. In dat klimaat is dat ook volkomen zinloos. Dus rijden op ijs en sneeuw met spijkerbanden gaat prima. Had overdag twee afspraken en moest in de avond door naar Tampere. 155 km, dus dat was 2 uurtjes rijden. De E63 is een provinciale weg. Wegen in Finland zijn goed aangelegd, overzichtelijk en met flauwe bochten. Als je goed door wilt rijden kan dat.

 

Maar in de winter is de maximumsnelheid op buitenwegen, in heel Finland, maar 80 km per uur. Met spijkerbanden is dat lekker doorrijden. Weinig verkeer, dus de snelheid ging omhoog naar 100 km. Ging je nog sneller dan gaat de auto zwabberen, vlieg je eraf.

 

Ongeveer halverwege Tampere zag ik plotseling iemand staan zwaaien met 2 grote blauwe zaklampen. Iemand was ervan afgevlogen. Maar daar stond een heuse politieagent die mij verzocht om even door te rijden naar zijn collega’s verderop. Moest achterin een Golf Jetta plaatsnemen. Snel mijn jas aan, want uit die warme auto naar -35 buiten is geen pretje.

U heeft te snel gereden en wel 20 km boven de toegestane snelheid. Finland is een zeer goed georganiseerd land, dus ook de auto van de agenten was toen al volgepakt met GSM en laptopcomputer. Het gesprek verliep allervriendelijkst. Ze begrepen gelijk dat ik niet in Finland woonde, maar in België. Dat maakt voor hen de afhandeling van mijn overtreding ingewikkelder dan voor een Fin. Het begon met het gebruikelijke invullen van mijn gegevens, maar toen vroeg hij ineens wat ik per jaar verdiende. Toen kwam mijn goede geheugen van pas. Ongeveer 9 jaar eerder had ik een lunch met de CEO van Electrolux Finland. Hij was ook het type dat in het verkeer de randen van het betamelijke opzocht. Dus hij reed regelmatig te snel. Hij vertelde mij toen dat in Finland de hoogte van de boetes afhing van je belastbaar inkomen. Daarvoor worden allerhande gegevens verzameld. Hypotheek, alimentatie, gehandicapte kinderen, uitkeringen voor de overproductie van oorsmeer, speciale medicijnen, houten benen, huurschuld en nog heel veel meer.

 

Dus oom agent vroeg ineens: "Wat verdient u per jaar?" Nu moest ik oppassen. Om tijd te rekken vroeg ik wat de koers was tussen de Finse mark en de Belgische Frank (BFR). Ik wist het wel, maar hij niet. "Mag ik het ook in US-dollars opgeven?" Dat mocht. Ik besloot niet te jokken, maar was wel wat zuinig met de waarheid. Mijn jaarsalaris was geen goed idee, want dan zou de boete te fors uitvallen. Te laag, dan zou hij me niet geloven. Dus het werd USD 25.000 per jaar. Akkoord. Hij stopte dat in zijn laptop en die rekende dat direct uit. Er werd een soort kwitantie uitgeschreven en ik moest daarmee de volgende morgen naar het “Postipankki” (postkantoor) in Tampere en mijn schuld betalen. Hij keek mij aan en zei nog: "Als u niet betaalt, dan komt u volgende keer Finland niet meer in." Ik had hem dat ook willen vragen, maar hij was me voor. In Tampere naar het centrale Postipankki en betaald.

 

Al in 1949 schreef George Orwell zijn boek 1984. De almacht van de staat die alles van ieder individu weet en daar iedereen op afrekent. Ook of je een uitkering hebt voor overmatige productie van oorsmeer. Big Brother laat iedereen betalen naar draagkracht.